Nowa strona 1 » Ustawienia systemowe

Metoda ustawień systemowych Berta Hellingera, znana też jako konstelacje rodzinne lub konstelacje systemowe, służy zbadaniu i uzdrowieniu dynamik w systemach rodzinnych i innych grupach (np. zespoły, organizacje). Założeniem metody jest, że wiele problemów jednostki ma źródło w ukrytych więziach i wzorcach przekazywanych międzypokoleniowo, a ich uświadomienie i przywrócenie naturalnego porządku może przynieść ulgę i zmianę.

W podejściu tym wyróżnia się kilka podstawowych zasad. Pierwszą jest przynależność — każdy członek systemu ma prawo do miejsca w nim. Drugą jest porządek (rząd), czyli istnienie naturalnych kolejności, na przykład według czasu przyjścia do systemu; ich naruszenie może prowadzić do zaburzeń. Trzecią zasadą jest równowaga dawania i brania: zdrowe relacje opierają się na wymianie, a jej brak lub wypaczenie tworzy napięcia. Dodatkowo teoria konstelacji opisuje zjawisko przenoszenia losu i lojalności, gdzie potomkowie mogą nieświadomie przejmować cierpienia lub role wcześniejszych członków rodziny.

Przebieg sesji ma charakter doświadczalny i fenomenologiczny. Klient formułuje problem i wybiera spośród uczestników grupy osoby lub używa figurek do reprezentowania członków swojego systemu. Reprezentanci ustawiają się w przestrzeni według odczuć klienta; ich pozycje, relacje i subiektywne odczucia często ujawniają ukryte dynamiki systemowe. Terapeuta lub facylitator obserwuje, zadaje pytania, inicjuje krótkie wypowiedzi lub rytuały i proponuje przemieszczenia reprezentantów, dążąc do przywrócenia porządku, uznania faktów i złagodzenia obciążeń. Celem procesu jest osiągnięcie większej równowagi i jasności w systemie, co klient może odczuć jako ulgę lub zmianę perspektywy.

Rola prowadzącego polega na obserwacji, kierowaniu procesem i dbaniu o bezpieczeństwo emocjonalne uczestników, przy zachowaniu neutralności.

Prowadzący nie skupia się na długich interpretacjach psychodynamicznych, lecz na tym, co w danej chwili pojawia się w polu konstelacji — na odczuciach reprezentantów i fenomenach, które z tego wynikają. Technicznie stosuje się ustawienia z udziałem ludzi lub z użyciem przedmiotów i figurek, krótkie formuły językowe, symboliczne gesty i przesunięcia w przestrzeni; ważna jest uwaga na doznania cielesne reprezentantów i ich spontaniczne reakcje.

Metoda znajduje zastosowanie w pracy z problemami rodzinnymi, konfliktami międzypokoleniowymi, trudnościami w związkach, powtarzającymi się wzorcami życiowymi, wyborami zawodowymi czy dynamiką zespołów i organizacji. Należy jednak pamiętać, że konstelacje systemowe są metodą kontrowersyjną z punktu widzenia naukowego: opierają się głównie na doświadczeniu klinicznym i fenomenologicznym, a empiryczne potwierdzenie ich skuteczności jest ograniczone. Nie zastępują diagnozy medycznej ani terapii opartej na dowodach w przypadku poważnych zaburzeń psychicznych. W sytuacjach dotyczących traumy, przemocy czy myśli samobójczych trzeba zachować szczególną ostrożność i zapewnić odpowiednie wsparcie.

Dla osób zainteresowanych korzystaniem z tej metody warto wybierać prowadzących z jasnym opisem kwalifikacji i zasad etycznych oraz traktować ustawienia systemowe jako interwencję uzupełniającą, stosowaną z rozwagą przy poważnych problemach zdrowotnych lub psychicznych.

Adres

Kontakt

Menu

Śledź nas